Страница 1 из 1
Вспомогательный глагол "қалу"

Добавлено:
04 фев 2020, 03:39
Айнамкөз Алдашева
Сәлеметсіз бе?
Объясните пожалуйста, как используется вспомогательный глагол "қалу"?
Например???
Re: Вспомогательный глагол "қалу"

Добавлено:
04 фев 2020, 03:46
moderator soyle
[b]Вспомогательный глагол қалу выражает завершенность, законченность, однократность или неожиданность действия. К основному глаголу добавляются суффиксы -ып/-iп/-п; -а/-е/-й [/b]
[b]указывает на неожиданность действия:[/b]
кенеттен тоқтап қалды - вдруг (резко) остановился
келе қалды - появился внезапно
отыра қалды - он вдруг сел
сұрай қалды - он неожиданно спросил
жата қалды - быстро лег
[b]в значении «впутаться»:[/b]
бәлеге қалу - попасть в беду
сөзге қалу - быть предметом лишних разговоров
шатаққа қалу - попадать в неприятную историю
ұятқа қалу - оказываться в неловком положении
[b]указывает на действие, которое произойдет при наличии какого-то условия: [/b]
Олар келсе, жанжал болып қалар. Если он придет, то начнется драка
Бітіре алсам, келіп қалармын. Если успею закончить, может приду.
[b]указывает на результативность действия: [/b]
жұмыс тоқтап қалды - работа остановилась
кешігіп қалды - опоздал
ақшам бітіп қалды - деньги закончились
Re: Вспомогательный глагол "қалу"

Добавлено:
04 фев 2020, 03:48
moderator soyle
[b]Например: Вопрос -> ответ[/b]
[b]Модель 1[/b]: – Оған не болыпты?
- Жұмыста отырғанда ауырып қалыпты.
- Қалай ауырып қалыпты?
- Басы айналып, құлап қалыпты.
- Иә, дәрігерлер не депті?
- Қауіпті ешнәрсе жоқ, демалу керек депті.
[b]Модель 2:[/b] – Кеше футбол көрдің бе?
- Иә, көрдім. Біздікілер жеңіліп қалды.
- Есеп қандай болды?
- 1:3 есебімен ұтылды.
[b]Модель 3:[/b] – Теледидарды қосшы, қазір кино болады.
- Пульт жұмыс істемейді. Батареясы бітіп қалыпты.
- Ендеше, теледидардың өзінен қос.
- Қосылмайды. Теледидар бұзылып қалыпты.
- Мүмкін емес. Жаңа теледидар ғой. Жарық бар ма екен, қарашы.
- Иә, жарық сөніп қалыпты, телефон да істемей қалыпты.
Re: Вспомогательный глагол "қалу"

Добавлено:
04 фев 2020, 03:53
Айнамкөз Алдашева
Спасибо большое!
Мен кішкене түсініп қалдым.
